🏛 Starożytne igrzyska olimpijskie
776 p.n.e. - pierwsze igrzyska w Olimpii! Miasto-święte ku czci Zeusa. Co 4 lata - "olimpiada" - odmierzała czas dla wszystkich Greków.
Dyscypliny:
• Bieg na 1 stadion (192 m) - pierwsza i najważniejsza
• Bieg na 2 stadiony, na 24 stadiony
• Pięciobój: bieg, skok w dal, dysk, oszczep, zapasy
• Boks - rękawice z rzemienia (BOLI!)
• Wyścigi rydwanów - najbardziej spektakularne
• Pankration - walka z zasadami "wszystko wolno" (oprócz gryzienia i dłubania w oczach)
Zasady:
• Sportowcy walczyli NAGO (gymnos po grecku - stąd "gimnastyka"!)
• Tylko wolni Grecy-mężczyźni
• Kobiety NIE WOLNO nawet oglądać (kara śmierci!)
• Święty rozejm - na czas igrzysk wstrzymywano wszystkie wojny
• Nagroda: wieniec z gałązek oliwnych. ALE - w rodzinnym mieście stawiano zwycięzcom posągi, dawano dożywotnio jedzenie!
Najsłynniejsi:
• Milon z Krotony - 6-krotny mistrz w zapasach
• Leonidas z Rhodos - wygrał 12 razy
• Diagoras z Rhodos - całe życie poświęcił sportowi
Igrzyska trwały 1170 lat! Aż w 393 r. n.e. cesarz Teodozjusz I (chrześcijanin) zabronił ich jako "pogańskich".
🏟 Igrzyska nowożytne
1500 lat przerwy. Aż przyszedł Francuz Pierre de Coubertin (1863-1937). Wierzył że sport łączy narody. Zaproponował wskrzeszenie igrzysk.
1896 - PIERWSZE igrzyska nowożytne w Atenach!
• 14 krajów
• 241 sportowców (sami mężczyźni!)
• 43 konkurencje
• Pierwszy mistrz olimpijski - James Connolly (USA, trójskok)
Od tego czasu - co 4 lata. Były przerwy - I i II wojna światowa.
Symbole olimpijskie:
• 5 splecionych kół - 5 kontynentów (niebieskie, żółte, czarne, zielone, czerwone)
• Flaga olimpijska - 5 kół na białym tle
• Hasło: "Citius, Altius, Fortius" (Szybciej, wyżej, mocniej)
• Znicz olimpijski - zapalany w Olimpii (Grecja) słońcem przez specjalne zwierciadło, niesiony sztafetą do miasta-gospodarza
• Hymn olimpijski
• Przysięga olimpijska
Polacy:
• 1924 - pierwszy start polskiej reprezentacji (Paryż)
• 1928 - Halina Konopacka - PIERWSZY ZŁOTY medal dla Polski (rzut dyskiem, Amsterdam)
• 1936 - Stanisława Walasiewicz (bieg)
• Ciekawostka: 1980 Moskwa - bojkot zachodu. 1984 Los Angeles - bojkot wschodu
Igrzyska zimowe - od 1924 r. (Chamonix). Polskie sukcesy: Justyna Kowalczyk (biegi narciarskie), Adam Małysz (skoki).
Paraolimpiady - od 1960 r. dla niepełnosprawnych sportowców.