1 to średniowieczna budowla obronna - dom rycerza-pana, twierdza, ośrodek władzy. Budowano je od X wieku, najwięcej w XIII-XV w. W Polsce mamy ponad 2 zamków, z czego wiele w ruinach.
Zamek miał:
• 3 - wysokie ściany obronne (3-10 metrów)
• Wieże w narożnikach - obserwacyjne i obronne
• 4 - główna brama (drewniana, czasem opuszczana w razie ataku - "zwodzony")
• Fosa - rów wokół zamku, czasem napełniony wodą
• 5 (donżon) - najwyższa wieża, ostatnia obrona pana
• Dziedziniec - plac wewnętrzny
• Sala rycerska - tu uczty, sądy, zebrania
• Kaplica - codzienna msza
• Kuchnia, piwnice, więzienie (loch)
• 6 w murach - dla obrońców z łukami
Mieszkali tu:
• Pan z rodziną (tylko 1-2 piętra mieszkalne!)
• 7 i giermkowie
• Służba: kucharz, kowal, krawiec, koniuszy, pomocnice
Życie nie było luksusowe! Zimą mróz, latem upał. Brak łazienek, ubikacje to "wykusze" wystające z muru. Smród, brud. Choroby częste.
• 8 w Krakowie - rezydencja królów (np. Kazimierza Wielkiego)
• Zamek w Malborku - największa średniowieczna twierdza w Europie! Zbudowany przez 9
• Zamek w Niedzicy - "perła Pienin"
• Zamek w Olsztynie (k. Częstochowy) - powstały za 10 Wielkiego
• Zamek książąt mazowieckich w Czersku
Jak zdobywano zamki?
• Głodzenie - kilka miesięcy oblężenia
• Tarany - bili w bramę
• 11 - rzucały kamienie nawet 100 kg!
• Drabiny i wieże oblężnicze
• 12 - kopanie tuneli pod murami
• Zdrada wewnątrz