Zamek Królewski, Warszawa, 3 maja 1791 - opowieść posła
Mam na imię Antoni, jestem posłem na Sejm Wielki z ziemi krakowskiej. Dziś najważniejszy dzień w historii Polski!
Polska tonie. Po I rozbiorze 1772 r. straciliśmy wielkie tereny. Sejmy zrywano przez liberum veto. Caryca rosyjska Katarzyna II rządzi w Warszawie jak u siebie. Trzeba ratować ojczyznę!
Od 3 lat obraduje Sejm Wielki (Czteroletni). Pracujemy nad ustawą, która naprawi państwo. Pomysłodawcy: Hugo Kołłątaj, Stanisław Małachowski, sam król Stanisław August Poniatowski.
Dziś rano - pełen tłum w sali sejmowej. Wiemy że niektórzy posłowie spiskują z Rosją, by zerwać sejm. Trzeba szybko głosować!
Marszałek Małachowski przedstawia projekt. Trójpodział władzy - jak pisał Monteskiusz:
• Ustawodawcza - sejm
• Wykonawcza - król i ministrowie
• Sądownicza - niezawisłe sądy
Koniec liberum veto! Tron dziedziczny! Mieszczanie dostają prawa! Chłopi pod opieką!
Głosowanie. PRZESZŁO! Pierwsza konstytucja Europy, druga na świecie po amerykańskiej!
Wszyscy płaczemy ze szczęścia. Polska będzie ocalona!
Niestety - nie była. Już za 2 lata Rosja i Prusy dokonają II rozbioru. Po powstaniu kościuszkowskim - III rozbiór. Polska zniknie z mapy. Ale Konstytucja 3 Maja zostanie symbolem - dowodem że Polska potrafiła się odrodzić!