Potop szwedzki to wojna polsko-szwedzka w latach 1. Nazwa od ogromnego najazdu - Szwedzi zalali Polskę "jak potop". W tym czasie panował król 2 z dynastii Wazów.
Polska była już osłabiona wojnami z Kozakami (powstanie Chmielnickiego). Szwedzki król 3 X Gustaw chciał podbić Polskę. Polska szlachta - zamiast bronić kraju - zdradziła i poddała się Szwedom (np. magnat 4 Krzysztof Opaliński w Wielkopolsce).
Szwedzi błyskawicznie zajęli Polskę. W ciągu kilku miesięcy zdobyli Wielkopolskę, Warszawę, Kraków. Sam król Jan Kazimierz uciekł na 5! Wydawało się że to koniec Polski.
Punktem zwrotnym była obrona klasztoru 6 w Częstochowie. 70 zakonników i 200 żołnierzy pod dowództwem przeora 7 Kordeckiego broniło się przed 3000 Szwedów! Klasztor wytrzymał. To zaczęło budzić Polaków.
1 kwietnia 1656 r. król Jan Kazimierz złożył w katedrze we Lwowie słynne 8 - oddał Polskę Matce Bożej. Maryja została 9 Korony Polskiej!
Szlachta zaczęła organizować partyzantkę. Hetman 10 Czarniecki prowadził sławne wyprawy - "śmiałe i niespodziewane". Za zwycięstwa został wymieniony w polskim hymnie!
W 11 r. podpisano pokój w Oliwie. Polska odzyskała większość ziem, ale była zniszczona.
Polska wyszła z potopu wycieńczona. Szwedzi zniszczyli/wywieźli ogromne dobra: zamki, kościoły, biblioteki, dzieła sztuki. Powieść o potopie napisał 12 - "Potop" (1886) z głównym bohaterem Andrzejem Kmicicem!