Dywizjon 303 - lekcja

📖 Powstanie Dywizjonu 303

Dywizjon 303 = oficjalnie 303 Squadron RAF "Tadeusza Kościuszki". Polski dywizjon myśliwski w brytyjskich siłach powietrznych.

Skąd polscy piloci za granicą?

Po klęsce wrześniowej 1939 r. polskie lotnictwo zostało zniszczone (Niemcy dominowali). Ale piloci PRZEŻYLI - większość uciekła:

• Przez Rumunię → Francja

• Przez Węgry → Francja

• Przez Bałkany → Anglia

We Francji 1939-1940 - polscy piloci walczyli w Armée de l'Air. Po klęsce Francji - ewakuacja do Anglii.

Anglia 1940 - rozpaczliwa potrzeba pilotów

Maj-czerwiec 1940 - Hitler podbija Francję, Belgię, Holandię. Następna kolej: Anglia. Hitler szykuje inwazję ("Operacja Lew Morski").

Anglia ma BARDZO MAŁO pilotów. RAF stracił setki w bitwach nad Francją. Brytyjska szkoła lotnicza nie nadąża. KAŻDY pilot się liczy.

W Anglii już są: 8000 polskich lotników (piloci, mechanicy, obsługa). Ale Brytyjczycy nie ufają im. Mówią: "Nie znacie języka. Nie znacie naszego sprzętu. Polacy są zbyt brawurowi - rozbiją nasze samoloty."

Polscy piloci czekają na pozwolenie walki. Kilka miesięcy. Frustracja.

Powstanie 303

2 sierpnia 1940 - Brytyjczycy wreszcie zgadzają się. Powstaje 303 Squadron w bazie Northolt pod Londynem.

Skład: ok. 30 polskich pilotów + 8 brytyjskich oficerów. Samoloty: Hawker Hurricane (myśliwiec brytyjski).

Dowódca: ppłk Zdzisław Krasnodębski. Po jego zranieniu - Witold Urbanowicz.

Trening

Brytyjczycy trenowali Polaków. Język angielski (komunikacja radiowa po angielsku!). Sterowanie Hurricanem (inny niż polski PZL P.11). Brytyjska taktyka.

Polacy się szybko uczyli. Po kilku tygodniach - GOTOWI do walki.

30 sierpnia 1940 - PIERWSZY LOT

Pierwszy lot bojowy. Patrolują niebo nad Anglią. Spotykają niemieckie bombowce + myśliwce.

15 minut walki. Wynik: 6 zestrzeleń. Bez własnych strat.

Brytyjczycy w SZOKU. Tego dnia angielski dywizjon zestrzelił 0-1 samolotów. Polacy - 6.

Dowódca brytyjski powiedział: "Daję wam rozkaz - WALCZCIE jak chcecie. To są geniusze powietrza."

👨‍✈️ Polscy asy myśliwscy

🥇 Stanisław Skalski (1915-2004)

Najlepszy polski pilot II wojny. 22 zestrzelenia + 1 prawdopodobne. Walczył w Polsce 1939, Francji 1940, Anglii 1940 (303 Squadron), w Afryce 1943 (303 Squadron). Po wojnie wrócił do Polski - komuniści wsadzili go do więzienia za "szpiegostwo" (1948). Zwolniony 1956. Honorowy obywatel Wielkiej Brytanii.

22 zestrzeleń

Polska, Francja, Anglia, Afryka

Więziony przez UB!

🥈 Witold Urbanowicz (1908-1996)

17 zestrzeleń. Dowódca 303 po Krasnodębskim. Po Anglii - poleciał do Chin walczyć z Japończykami w "Latających Tygrysach"! Polski as latający w 5 krajach. Po wojnie - Stany. Zmarł w Nowym Jorku. Pochowany we Wrocławiu (1996).

17 zestrzeleń

Anglia + Chiny

Walczył z Japończykami

🥉 Eugeniusz Horbaczewski (1917-1944)

16 zestrzeleń. Polski pilot 303 i 315. Zginął w walce powietrznej nad Francją 1944 r. - 27 lat. Zestrzelony nad polem bitwy w Normandii. Pochowany na cmentarzu wojennym w Calais.

16 zestrzeleń

Zginął 1944

27 lat

4. Jan Zumbach (1915-1986)

13 zestrzeleń. Polski pilot 303. Po wojnie - awanturnik. Latał w Katandze (Afryka), w Biafrze (Nigeria) - jako najemnik. Pisał książki o swoich przygodach. Zmarł w Paryżu w niewyjaśnionych okolicznościach (zatrucie).

13 zestrzeleń

Najemnik po wojnie

Niewyjaśniona śmierć

5. Marian Pisarek (1912-1942)

12 zestrzeleń. Dowódca 303 Squadron. Zginął w walce powietrznej nad Francją 29 kwietnia 1942 r. - jego Spitfire został zestrzelony nad kanałem La Manche.

12 zestrzeleń

Dowódca 303

Zginął 1942

6. Stanisław Karubin (1915-1941)

10 zestrzeleń w bitwie o Anglię. Polski as 303. Bardzo szybko awansował (od podporucznika do kapitana w 6 miesięcy!). Zginął w sierpniu 1941 r. - katastrofa lotnicza (zaledwie 26 lat).

10 zestrzeleń

Zginął 1941, 26 lat

🌹 To tylko najlepsi. W 303 Squadron walczyło ponad 100 polskich pilotów. Ginęli za Anglię - kraj który ich w końcu zdradził.

⚔️ Bitwa o Anglię - sierpień-październik 1940

Sytuacja

Lipiec 1940 - Hitler chce podbić Anglię. Najpierw musi zniszczyć RAF (brytyjskie lotnictwo). Niemiecka Luftwaffe atakuje codziennie.

Siły:

• Niemcy: 2500 samolotów (myśliwce Me 109, Me 110, bombowce He 111, Ju 88, Ju 87 Stuka)

• Anglia: 600 myśliwców (Spitfire, Hurricane)

Niemcy mieli przewagę liczbową. Anglia miała: lepsze radary + obronę powietrzną.

Polski wkład

W bitwie o Anglię walczyło 145 polskich pilotów (na 2900 wszystkich pilotów RAF = 5%).

Zestrzelili 203 niemieckich samolotów (z 1733 wszystkich = 12%!). Czyli polscy piloci byli 2-3x skuteczniejsi od średniej.

Dywizjon 303 - REKORDY

W ciągu 42 dni walki bitwy o Anglię (30 sierpnia - 11 października 1940):

• 126 zestrzeleń potwierdzonych + 13 prawdopodobnych

• Stracił 8 pilotów

• Średnio 7 zestrzeleń na pilota

• NAJLEPSZY DYWIZJON ze wszystkich w RAF (i polskich, i brytyjskich, i amerykańskich)

Czemu Polacy byli tak skuteczni?

1. Doświadczenie - mieli już rok walki (Polska, Francja). Brytyjczycy często byli w powietrzu pierwszy raz.

2. Brawura - podchodzili do wroga BARDZO BLISKO (czasem 50 metrów!), strzelali pewnie. Brytyjczycy strzelali z 200-300 metrów - mniej trafień.

3. Determinacja - mieli za co walczyć. Polska zniszczona. Rodzin niewielu zostało.

4. Doskonałe szkolenie - polska szkoła lotnicza w Dęblinie była JEDNĄ Z NAJLEPSZYCH w Europie.

5. Wzrok - polscy piloci widzieli wroga 30-50% szybciej (lepsze szkolenie).

Wynik bitwy

15 września 1940 - Niemcy stracili 60 samolotów w jeden dzień. To "DZIEŃ BITWY O ANGLIĘ".

Październik 1940 - Hitler ogłasza odroczenie inwazji Anglii. NIGDY do niej nie wraca! Anglia uratowana.

Churchill powiedział słynne: "Nigdy w dziejach ludzkich konfliktów tak wielu nie zawdzięczało tak wiele tak nielicznym".

Bez polskich pilotów - Anglia mogłaby upaść. To był PUNKT ZWROTNY II wojny - po raz pierwszy Hitler PRZEGRAŁ.

🇬🇧 Po wojnie - hańba i pamięć

Maj 1945 - kapitulacja Niemiec. Polscy piloci są w Anglii. Co dalej?

Tragedia Jałty

Ale Polska nie jest wolna - Stalin ją zajął. Komunistyczny rząd warszawski. Anglia/USA UZNAJĄ ten rząd. Polski rząd w Londynie - "tylko symbol".

Większość polskich pilotów ZOSTAJE w Anglii. Boi się wracać.

Defilada zwycięstwa - Londyn 1946

8 czerwca 1946 r. - WIELKA DEFILADA ZWYCIĘSTWA w Londynie. Wszystkie armie alianckie. Dywizjony RAF. ALE - Polski rząd na uchodźstwie NIE jest zaproszony. Polscy piloci - HAŃBA - NIE wzięli udziału w defiladzie.

Anglicy zachowali to dla bezpieczeństwa stosunków ze Stalinem. Bohaterowie którzy ich URATOWALI - wyrzuceni z parady. WSTYD.

Powrót do Polski

Część pilotów wróciła. Komuniści ich aresztowali, jako "szpiegów Anglii". Stanisław Skalski - 8 lat więzienia! Inne losy:

• Witold Urbanowicz - USA, biznesmen

• Eugeniusz Horbaczewski - zginął jeszcze w wojnie

• Jan Zumbach - najemnik w Afryce

• Większość zostaje w Anglii - praca jako mechanicy, kierowcy, pilotaż cywilny

Polskie obywatelstwo

Komuniści odebrali im obywatelstwo (1946). Dopiero po 1989 r. - przywrócone. Wielu już wtedy NIE ŻYŁO.

Dziś - bohaterowie

Dziś polscy piloci są na nowo czczeni:

• Słynne książki: Arkady Fiedler "Dywizjon 303" (1942 - wydana w czasie wojny!)

• Filmy: "Hurricane" (2018), "303 Bitwa o Anglię" (2018)

• Muzea: muzeum w Northolt, Polskie Muzeum Sił Powietrznych Anglii

• Ulice w polskich miastach: ulica 303. Dywizjonu, ulica gen. Andersa, gen. Maczka

• Patroni szkół (kilkanaście SP im. 303. Dywizjonu)

Ale wielu z nich umarło w SAMOTNOŚCI. Bez emerytur. Bez ojczyzny.

Dywizjon 303 = symbol polskiego bohaterstwa. I polskiej tragedii.
Pamiętamy.

✈️ DYWIZJON 303 ✈️