Warszawa, 11 listopada 1928 - 10-lecie niepodległości
Mam na imię Adam, mam 25 lat. Dziś defilada na placu Marszałka Piłsudskiego. Świętujemy 10-lecie niepodległości!
10 lat. Tyle minęło od tej cudownej chwili, gdy Józef Piłsudski wrócił z więzienia w Magdeburgu i objął władzę. 11 listopada 1918 r. - dzień wolności po 123 latach zaborów.
Co się od tego czasu wydarzyło?
1919-1921 - walki o granice. Powstania śląskie (3!), powstanie wielkopolskie. Wojna z bolszewikami i Cud nad Wisłą (1920). Polska wywalczyła sobie miejsce na mapie.
1921 - Konstytucja marcowa. Polska to republika demokratyczna.
1922 - pierwszy prezydent Gabriel Narutowicz. Po 5 dniach urzędowania - zamordowany przez fanatyka! Tragedia.
1926 - zamach majowy Piłsudskiego. Marszałek miał dość chaosu. Wziął władzę. "Sanacja" - uzdrowienie. Niektórzy go chwalą, inni krytykują za autorytaryzm.
Gospodarka:
• Eugeniusz Kwiatkowski buduje Gdynię - port od zera!
• COP (Centralny Okręg Przemysłowy) - fabryki w widłach Wisły i Sanu
• Wspólny złoty z 1924 r. (reforma Władysława Grabskiego)
• Linia węglowa Śląsk-Gdynia
Nauka - światowa czołówka!
• Maria Skłodowska-Curie - 2 Noble!
• Stefan Banach - matematyk, lwowska szkoła
• Jan Łukasiewicz - logika 3-wartościowa
• Władysław Natanson - fizyk
Literatura: Reymont (Nobel 1924), Tuwim, Leśmian, Boy-Żeleński, Witkacy, Schulz, Gombrowicz.
Wielonarodowa Polska: 35 mln ludności, w tym 3,5 mln Żydów (drugie po USA największe skupisko), 5 mln Ukraińców, miliony Białorusinów. Wielu mistrzów świata - polskich Żydów: Rubinstein (szachy), Korczak (pedagogika).
Niestety - 11 lat później wybuchnie II wojna światowa. II RP zginie. Ale jej duch - kultura, język, tradycja - przetrwa wszystko.