🇵🇱 II Rzeczpospolita 1918-1939

Imię i nazwisko:
Klasa:
Data:
Przeczytaj tekst i uzupełnij luki. Specjalna sekcja o Gdyni dla SP46!

II Rzeczpospolita istniała od 1 r. (odzyskanie niepodległości) do 1939 r. (wybuch II wojny). To 2 lat wolnej Polski po 123 latach zaborów!

Granice

Granice trzeba było wywalczyć:

• Powstanie wielkopolskie 1918-19 - Wielkopolska wraca do Polski

• 3 powstania śląskie 1919-21 - Górny Śląsk dla Polski

• Wojna z bolszewikami 1919-21 - granice wschodnie

• Plebiscyty na Warmii, Mazurach

Powierzchnia: 3 tys. km². Ludność: 35 mln (1939).

Państwo

• Stolica - 4

• Pierwszy prezydent (1922) - 5 Narutowicz - zamordowany po 5 dniach urzędowania!

• Drugi - Stanisław Wojciechowski

• Trzeci - Ignacy Mościcki (1926-1939)

• 1926 r. - 6 majowy Józefa Piłsudskiego - przewrót, sanacja

Marszałek Piłsudski

Józef 7 - "Komendant", "Marszałek". Najważniejsza postać II RP. Twórca Legionów, naczelnik państwa 1918-22, zwycięzca pod Warszawą 1920. Władał Polską (nieoficjalnie) 1926-1935. Pochowany na Wawelu.

Gdynia - cud II RP! (LOKALNE)

Polska po wojnie miała tylko mały skrawek wybrzeża. Gdańsk był Wolnym Miastem - nie należał do Polski. Potrzebny był własny port!

1922 - Sejm decyduje o budowie portu w wiosce 8. Realizator: minister 9 Kwiatkowski. Z wioski rybackiej (kilkaset osób) - w 17 lat - wyrosło miasto 120 tysięcy! Największy port nad 10!

1926 - Gdynia otrzymuje prawa miejskie. Architektura modernistyczna - białe kamienice, "okrąglak" na ul. 3 Maja. Słynne statki: ORP "Błyskawica", transatlantyk MS "Batory" (z Gdyni do Nowego Jorku!).

Nauka i kultura

II RP w nauce - światowa czołówka:

• Maria 11-Curie - dwa Noble (chemia, fizyka)

• Stefan Banach - matematyk światowej sławy

• Jan Czochralski - wynalazca metody krystalizacji (do dziś w mikrochipach!)

• Filozofowie szkoły lwowsko-warszawskiej

Literatura: Władysław Reymont (Nobel za "Chłopów"), Bolesław Leśmian, Julian Tuwim

Mniejszości narodowe

Polska II RP była wielonarodowa. 65% Polacy, ale też:

• Żydzi - 10% (3,5 mln!)

• Ukraińcy - 14%

• Białorusini, Niemcy, Rusini, Ormianie, Tatarzy

Koniec - 1939

1 września 12 r. - Niemcy atakują. 17 września - sowiecka napaść. Polska zajęta. II RP się kończy. Ale duch jej trwa - Wojsko Polskie walczy do końca wojny u boku aliantów.

Słowa do wyboru:
1918 · 21 · 388 · Warszawa · Gabriel · zamach · Piłsudski · Gdyni · Eugeniusz · Bałtykiem · Skłodowska · 1939