📚 Polscy laureaci Nagrody Nobla z literatury

Polska ma 1 noblistów literackich. To ogromny sukces - na 30 milionów Polaków. Norwegia (5 mln) ma 3 noblistów. Hiszpania (47 mln) - 6. To pokazuje siłę polskiej kultury.

1. HENRYK SIENKIEWICZ - Nobel 2

"Krzepiąca serce" literatura ku pokrzepieniu serc Polaków pod zaborami. Najsłynniejsze:

• "Quo vadis" - powieść o pierwszych chrześcijanach w Rzymie. Dla niej dostał Nobla! Tłumaczona na wszystkie języki świata.

• Trylogia: "Ogniem i mieczem" (Kozacy), "Potop" (Szwedzi), "3" (Turcy 1683)

• "Krzyżacy" - o bitwie pod Grunwaldem 1410

• "W pustyni i w puszczy" - powieść dla młodzieży (Staś i Nel w Afryce)

Pochodził z Woli Okrzejskiej. Mieszkał w Oblęgorku k. Kielc - dziś muzeum.

2. WŁADYSŁAW REYMONT - Nobel 4

Pisarz wsi polskiej. Najsłynniejsze:

• "5" - epopeja o wsi Lipce. 4 tomy (Jesień, Zima, Wiosna, Lato). Za nią dostał Nobla!

• "Ziemia obiecana" - o Łodzi przemysłowej

• "Komediantka" - o aktorach

Reymont był NIESAMOWITY - z biednej rodziny, ledwie umiał czytać do 16 r.ż. Aktor wędrowny, sklepikarz, krawiec - 20 zawodów! Geniusz samouk.

3. CZESŁAW MIŁOSZ - Nobel 6

Poeta XX wieku. Najsłynniejsze:

• "Zniewolony umysł" - krytyka komunizmu (1953)

• "Ocalenie" - tomik wierszy o Holokauście

• "Rodzinna Europa" - autobiograficzna proza

• "Dolina Issy" - powieść o dzieciństwie

Urodził się w Szetejniach (Litwa). Studiował w Wilnie. Po wojnie emigrował na Zachód (USA - profesor w Berkeley). Wrócił do Polski w 1989 r. Pochowany na 7 w Krakowie.

4. WISŁAWA SZYMBORSKA - Nobel 8

Poetka. Mistrzyni krótkiego, mądrego wiersza. Najsłynniejsze:

• "Kot w pustym mieszkaniu"

• "Nic dwa razy się nie zdarza"

• "9"

Cytat: "Wolę kino. Wolę koty. Wolę dęby nad Wartą. Wolę Dickensa od Dostojewskiego..."

Miłośnik kotów. Skromna, nie lubiła sławy. Po Noblu mówiła: "Już mi to wystarczy". Zmarła w Krakowie 2012 r.

5. OLGA TOKARCZUK - Nobel 10

Pisarka. NAJMŁODSZA polska noblistka (Nobel za 2018, ogłoszono 2019). Najsłynniejsze:

• "Bieguni" - opowieści o podróżowaniu

• "Księgi Jakubowe" - 1000-stronicowa epopeja o Jakubie Franku

• "Prowadź swój pług przez kości umarłych" - kryminał ekologiczny

• "E.E.", "Prawiek i inne czasy"

Mieszka w Wałbrzychu. Aktywistka - wegetariańska, ekologiczna. Lubi kontrowersję. Krytykowana przez prawicę za wypowiedzi o polskiej historii.

Inne polskie Noble (uwaga!)

Polacy zdobyli też Noble z:

• Fizyki: Maria 11 (1903), George Charpak (1992 - polski Żyd)

• Chemii: Maria Skłodowska-Curie (1911)

• Pokoju: Lech 12 (1983)