Po odzyskaniu niepodległości 1 listopada 1918 r. - Polska musiała WYWALCZYĆ swoje granice. Niemcy, Czesi, Ukraińcy nie chcieli oddawać polskich ziem. Stąd 4 powstania:
1. POWSTANIE WIELKOPOLSKIE 1918-19
2-3-4. 3 POWSTANIA ŚLĄSKIE 1919, 1920, 1921
Wielkopolska (Poznań, Bydgoszcz, Kalisz) była pod zaborem 2. Niemcy nie chcieli jej oddać Polsce.
26 grudnia 1918 - przyjazd Ignacego 3 (pianisty, polityka) do Poznania. Tłum wita go owacjami. Niemcy się denerwują.
27 grudnia 1918 - wybuch powstania. Polacy szybko opanowują Poznań. Pomoc - Polska Organizacja Wojskowa zaboru pruskiego.
Powstanie się rozszerza. Polacy zdobywają Wielkopolskę. Walka z 100-tysięczną armią niemiecką. Polacy zwyciężają!
16 lutego 1919 - rozejm w Trewirze. Wielkopolska wraca do Polski!
To JEDYNE polskie powstanie ZWYCIĘSKIE w XX wieku - przed Solidarnością.
4 - region z bogatymi kopalniami węgla, hutami. Mieszany. Zarówno Polacy jak Niemcy. Polacy chcieli żeby przyłączyć Śląsk do Polski.
15 sierpnia 1919 - rzezi w kopalni "Mysłowice" - Niemcy strzelają do polskich górników. 10 zabitych.
16 sierpnia - wybucha I powstanie. Polskie wojska 5 kierują walkę. Niestety - słabo zorganizowane. Niemcy szybko tłumią.
24 sierpnia - klęska. 22 tys. powstańców uchodzi do Polski.
Po I powstaniu - Niemcy znowu prześladują Polaków. 19 sierpnia 1920 - II powstanie. Krótkie i sprawne.
Cel ograniczony: likwidacja niemieckiej policji i wprowadzenie polsko-niemieckiej. UDAJE SIĘ! 25 sierpnia - powstanie zwycięskie. Zachowano spokój przed plebiscytem.
Tymczasem ONZ zorganizowało 6 - głosowanie ludności. Czy chce do Polski czy do Niemiec?
Wynik: Polska 40,3%, Niemcy 59,7%. Niemcy chcieli wziąć całą Polskę. Polacy nie chcieli oddać górnego Śląska (gdzie był przemysł).
Najważniejsze powstanie. Po niesprawiedliwych planach podziału (większość przemysłu Niemcom) - polscy powstańcy się buntują.
Dowódca: Wojciech 7 (Polski Komisariat Plebiscytowy). 60 tys. powstańców.
Główne bitwy:
• Góra Świętej Anny (21-26 maja 1921) - krwawa walka. Niemcy odbijają górę, ale ich postępy zatrzymane. Symbol śląskiego oporu.
• Olesno, Kędzierzyn, Strzelce Opolskie
5 lipca 1921 - rozejm. Polska dostaje 1/3 Śląska - ALE z 76% przemysłu! Zwycięstwo strategiczne.
Po wszystkich powstaniach:
• Wielkopolska (cała) - Polska
• Górny Śląsk (1/3 ale z 76% przemysłu) - Polska
• Polska zyskuje główny region przemysłowy - 8, kopalnie, huty
• Tysiące Polaków zginęło - bohaterowie
Powstańcy są dziś uznani za bohaterów. Pomniki (Powstańca Wielkopolskiego w Poznaniu, Powstańca Śląskiego w Katowicach), nazwy ulic, święta. Ale przez lata komuniści PRL 9 ich znaczenie - bo "powstańcy buntowali się przeciw legalnemu państwu".