⚛️ MARIA SKŁODOWSKA-CURIE ⚛️

1. RADIOAKTYWNOŚĆ

Maria odkryła że niektóre pierwiastki same z siebie WYSYŁAJĄ promieniowanie. To przewrót w fizyce - dotąd myślano że atomy są niezniszczalne.

Słowo "radioaktywność" wymyśliła Maria!

2. POLON (Po) - 1898

Pierwiastek 84. Najbardziej radioaktywny pierwiastek naturalny. Nazwany na cześć POLSKI - by świat pamiętał o ojczyźnie Marii.

Smutny fakt: tym pierwiastkiem otruto rosyjskiego dysydenta Aleksandra Litwinienkę w 2006 r. (najprawdopodobniej KGB).

3. RAD (Ra) - 1898

Pierwiastek 88. Świeci w ciemności! Maria mówiła: "Sprawiał wrażenie magicznego". Używany przez lata w wskazówkach zegarków, w farbach świecących.

Niestety - powodował RAKA. "Radium girls" - amerykańskie pracownice malujące zegarki. Lizały pędzle żeby zostry. Wszystkie zachorowały na nowotwory szczęki, kości. Tragedia.

4. Teoria izotopów

Maria odkryła że pierwiastki mogą mieć wiele postaci (różne ciężary). Nazwała to izotopami.

5. Medycyna - radioterapia

Rad pomaga LECZYĆ raka! Maria założyła Instytut Radowy w Paryżu (1914) i w Warszawie (1932) - leczenie raka.

Dziś radioterapia ratuje miliony ludzi rocznie - to dziedzictwo Marii.

6. Zastosowania militarne (niestety)

Później na bazie odkryć Marii powstały bomby atomowe. Maria była temu bardzo PRZECIWNA. Mówiła: "Nauka ma ratować ludzkość, nie zabijać".

Na szczęście radioaktywność jest też używana do dobra - elektrownie atomowe (czysta energia), medycyna nuklearna, badania kosmosu.

Pamięć w nauce:

• Pierwiastek kurium (Cm) - nazwany na cześć Marii i Pierra (1944)

• Jednostka curie (Ci) - dawniej używana jednostka radioaktywności

• Krater Curie na Księżycu

• Krater na Marsie - Marie Curie

• Asteroida 7000 Curie

1. Polskość zawsze pierwsza - W Paryżu mówiła do córek po polsku. Uczyła je polskiego. Pierwsze kąpiele w Bałtyku córek były na Helu (1909). Maria tłumaczyła im: "Nigdy nie zapomnijcie że jesteście Polkami".

2. Skromność - Po pierwszym Noblu - nagroda 70 tys. franków. Maria oddała większość biedny krewnym i polskim studentom w Paryżu. Sobie zostawiła tyle by spłacić długi.

3. Uczyła się przez całe życie - W wieku 60+ lat Maria UCZYŁA SIĘ dalej - matematyki, języków. "Im więcej wiem, tym więcej widzę że NIE WIEM".

4. Nie chciała sławy - Unikała wywiadów, zdjęć. Mówiła: "Nauka jest dla nauki - nie dla aplauzu".

5. Skandal w Paryżu - 1911 r. - po śmierci Pierra Maria miała romans z żonatym fizykiem Paulem Langevinem. Skandal. Prasa francuska ją niszczyła. Mimo to dostała drugiego Nobla - bo komitet noblowski powiedział że "życie prywatne nie powinno wpływać na ocenę dorobku naukowego".

6. Jadwiga była jej idolem - Maria mówiła że bardzo szanuje królową Jadwigę (XIV w.) - polską władczynię która dawała pieniądze na uniwersytet.

7. Notatniki radioaktywne - Notatniki Marii są tak radioaktywne że TRZEBA je trzymać w ołowianych kasetach. Naukowcy badający je noszą maski i rękawice. Będą promieniować jeszcze 1500 lat!

8. Miała problemy z prawem - W Polsce zaboru rosyjskiego Maria należała do tajnej "Latającej Wszechnicy" - nielegalnej szkoły dla dziewcząt (gdzie uczono po POLSKU). Mogła pójść do więzienia za to.

9. Polskie banknoty - Była na 20 000 zł (przed denominacją) i na obecnym 20 zł (od 1995 r.).

10. Córka też miała Nobla - Irene Joliot-Curie (z mężem) dostała Nobla z chemii w 1935 r. Rodzina Skłodowska-Curie ma w sumie 5 Nobli!

Maria Skłodowska-Curie to NAJWAŻNIEJSZA POSTAĆ DLA DZIEWCZYN W NAUCE.

Co zrobiła:

• PIERWSZA kobieta z Noblem

• PIERWSZA kobieta-profesor na Sorbonie

• PIERWSZA osoba z 2 Noblami z różnych dziedzin

• PIERWSZA kobieta w Panteonie (jako zasłużona)

• PIERWSZY rektor-kobieta na świecie (Sorbona)

Pokonała:

• Brak praw kobiet (nie mogła studiować w Polsce)

• Biedę (8 lat oszczędzała na studia)

• Tragedie rodzinne (śmierć matki, męża)

• Sceptycyzm naukowców ("kobieta? niemożliwe!")

• Skandale prasowe

• Choroby (białaczka od pracy)

Cytaty Marii:

"Nic w życiu nie ma być przeze mnie obawiane. Wszystko jest przeze mnie do zrozumienia."

"Bądź mniej ciekawa ludzi a bardziej idei."

"W życiu nie chodzi o to żeby być doskonałym. Chodzi o to żeby było warto."

"Życie nie wydaje się być mi łatwe. Ale jestem wytrwała i pewna siebie."

Co możesz zrobić jako dziewczyna w 5-8 klasie?

• Czytaj - Maria czytała wszystko

• Pytaj WSZYSTKICH - Maria zadawała milion pytań

• Nie słuchaj "kobiety nie mogą" - zignoruj. Maria zignorowała

• Bądź wytrwała - 8 lat oszczędzania to kilka tysięcy odmówień

• Eksperymentuj - Maria robiła doświadczenia w kuchni jako dziecko

• Marz wielko - Maria z biednej guwernantki została największą naukowczynią świata

👩‍🔬 Każda dziewczynka w Polsce może być Marią Skłodowską.
Szkoła to początek. Reszta zależy od Ciebie.