⚛️ Maria Skłodowska-Curie - polska noblistka 2x

Imię i nazwisko:
Klasa:
Data:
Najsłynniejsza polska kobieta świata. Przeczytaj i uzupełnij luki.

Maria 1-Curie (1867-1934) - polska fizyczka i chemiczka. JEDYNA osoba w historii nagrodzona 2 Noblami z DWÓCH różnych dziedzin (fizyka 1903, chemia 1911). PIERWSZA kobieta na świecie z Noblem.

Dzieciństwo w Warszawie

Urodziła się 7 listopada 3 r. w Warszawie. Polska wtedy nie istnieje (zabór rosyjski). Ojciec - Władysław Skłodowski - nauczyciel matematyki. Matka - Bronisława - prowadziła pensję dla dziewcząt. Maria była najmłodszą z 5 dzieci.

Tragedia - matka umiera na 4 gdy Maria ma 11 lat.

Maria była geniuszem od dziecka. Już w wieku 4 lat czytała! Skończyła gimnazjum z złotym medalem.

Studia w Paryżu

W Polsce kobiety NIE MOGĄ studiować na uniwersytecie. W Rosji - też nie. Maria pracuje 8 lat jako guwernantka u bogatej rodziny pod Płockiem - oszczędza pieniądze by studiować w Paryżu.

1891 r. - Maria jedzie do Paryża. 5 - słynny uniwersytet. Studiuje fizykę i chemię. Mieszka w nędzy - ledwie ma na chleb. Mdleje z głodu na wykładach! Ale kończy z 1. lokatą.

Ślub z Pierre Curie

1894 - poznaje francuskiego fizyka 6 Curie. Geniusz, jak ona. Ślub w 1895 r. Razem badają ZJAWISKO, które właśnie odkrył Henri Becquerel - radioaktywność.

Odkrycie polonu i radu

1898 r. - Maria odkrywa NOWY pierwiastek. Nazywa go 7 - na cześć ojczyzny! Polska jest wtedy pod zaborami - chce uhonorować naród.

Kilka miesięcy później - drugi pierwiastek: RAD (od łacińskiego radius - promień). Bardzo radioaktywny - świeci w ciemności.

Aby odkryć rad - przerobili 8 ton (!) rudy uranu w starej szopie. To był koszmarna praca - bez maski, bez ochrony. Nikt nie wiedział że radiacja jest ŚMIERTELNA.

Pierwszy Nobel - 1903

Maria + Pierre + Becquerel dostają Nobla z FIZYKI za odkrycie radioaktywności.

To PIERWSZA kobieta w historii z Noblem! W tamtych czasach kobiet nie traktowano poważnie w nauce. Maria złamała tę barierę.

Tragedia 1906

Pierre Curie ginie - przejechany przez konny powóz na ulicy Paryża. 47 lat. Maria zostaje wdową z 2 córkami (Irene i Eve).

Ale nie odpuszcza nauki. Obejmuje katedrę fizyki na Sorbonie - PIERWSZA kobieta-profesor w historii Sorbony!

Drugi Nobel - 1911

Tym razem Maria SAMA - Nobel z 8 za odkrycie polonu i radu. Pierwsza osoba z 2 Noblami.

I wojna światowa

1914 - wybuch I wojny. Maria wymyśla "9" - mobilne stacje rentgenowskie do badania rannych żołnierzy. Sama jeździła nimi na front! Ratowała życie.

Razem z córką Irene przeszkoliły 150 kobiet do obsługi rentgenów. Tysięce żołnierzy uratowanych.

Polska niepodległa - powrót

1918 - Polska wraca na mapę. Maria odwiedza Warszawę. Pomaga założyć Instytut Radowy w Warszawie (1932) - leczenie raka radem. Sama przywiozła darem 1g radu.

Śmierć - 1934

Maria umiera 4 lipca 1934 r. - 66 lat. Przyczyna: białaczka. Spowodowana długimi latami pracy z radioaktywnymi materiałami bez ochrony. Jej notatniki są DO DZIŚ tak radioaktywne że trzeba je trzymać w ołowianych kasetach!

Pochowana w Sceaux pod Paryżem. W 1995 r. szczątki przeniesiono do Panteonu w Paryżu - JAKO PIERWSZA kobieta na własny zasług (nie żona).

Spuścizna

• Córka Irene Joliot-Curie - też dostała 10 z chemii (1935)! Rodzina z 5 Noblami!

• Pierwiastek kurium (Cm) - nazwany na cześć Marii i Pierra

• Polskie banknoty: Maria była na 20 000 zł (1989) i 20 zł (1989)

• Najsłynniejsza Polka świata. WZÓR dla kobiet w nauce.

Słowa do wyboru:
Skłodowska · 2 · 1867 · tyfus · Sorbona · Pierre · polon · chemii · Petite Curie · Nobla