🪵 Szare Szeregi i "Kamienie na Szaniec"

1 Szeregi = tajne harcerstwo polskie podczas II wojny światowej. Chłopcy i dziewczęta 14-20 lat walczyli z okupantem niemieckim!

Powstanie Szarych Szeregów

27 września 1939 r. (tuż po klęsce wrześniowej) - ZHP (Związek Harcerstwa Polskiego) przeszedł do podziemia. Przyjęto kryptonim "2".

Główny naczelnik: 3 Kapiszewski-Grot.

Program "Dziś, jutro, pojutrze"

Szare Szeregi miały 3 etapy:

"Dziś" - walka zbrojna z Niemcami

"Jutro" - przygotowanie do powstania

"Pojutrze" - odbudowa Polski po wojnie (edukacja, kultura)

Grupy wiekowe

• 4 (12-14 lat) - "Zawiszacy" - pomocnicy, łącznicy

• Bojowe Szkoły (15-17 lat) - mały sabotaż, gazety nielegalne

• Grupy Szturmowe (17+) - walka zbrojna, akcje

Słynne akcje Grup Szturmowych

Akcja "Wieniec" (październik 1942) - wysadzenie linii kolejowych

Akcja "Kościuszko" (maj 1943) - zamach na lubelskie gestapo

Akcja "Arsenał" (26 marca 1943) - SŁYNNA! Uwolnienie Jana 5 "Rudego" z samochodu gestapo. Odbity spod nosa strażnikom!

"Kamienie na Szaniec" - BOHATEROWIE książki

Aleksander Kamiński napisał książkę "6" (1944) - prawdziwa historia 3 przyjaciół z Szarych Szeregów.

Bohaterowie:

🪵 JAN BYTNAR "RUDY" (1921-1943)

• Student Politechniki Warszawskiej

• Dowódca hufca Szarych Szeregów

• 23 marca 1943 - aresztowany przez Gestapo. Torturowany 3 dni.

• 26 marca 1943 - odbity w akcji pod Arsenałem!

• Umarł kilka dni później od tortur - 22 lata

🪵 ALEKSY "ALEK" DAWIDOWSKI (1920-1943)

• Student, harcerz, sportowiec

• Uczestnik wielu akcji sabotażowych

• Dowodził akcją "Arsenał" która uwolniła Rudego

• Ranny w nogę podczas akcji. Zmarł w szpitalu 30 marca 1943 - 22 lata

🪵 TADEUSZ "ZOŚKA" ZAWADZKI (1921-1943)

• Student Politechniki

• Dowódca Grup Szturmowych

• Zginął 20 sierpnia 1943 r. w akcji pod Sieczychami - 22 lata

Książka "Kamienie na Szaniec" - polska LEKTURA SZKOLNA od pokoleń. Łzy, duma, patriotyzm.

Powstanie Warszawskie 1944

1 sierpnia 1944 r. - wybuch Powstania Warszawskiego. Szare Szeregi = NAJLEPIEJ wyszkoleni żołnierze!

Tworzą bataliony:

• "7" (imię Zośki) - 650 żołnierzy

• "Parasol" - 130 żołnierzy (słynny z zamachu na kata Warszawy Kutscherę)

• "Wigry"

• "Miotła"

Większość batalionu "Zośka" ZGINĘŁA w powstaniu (80%!).

Straty Szarych Szeregów

• 7-8 tysięcy młodych harcerzy zginęło w czasie II wojny

• Większość w Powstaniu Warszawskim

• Średni wiek zginionych: 8-22 lata

Dlaczego książka się tak nazywa?

"Kamienie na szaniec" = fragment wiersza "9" Juliusza Słowackiego:

"Coraz to z ciebie jako z drzazgi smolnej
wokoło lecą blaski, gdy się ty tępi.
Że choć gdzieś legniesz na pobojowisku
KAMIENIE będą ciskać na szaniec"

Bohaterowie książki = KAMIENIE. Rzucone w szaniec (barykadę). Ich życie - poświęcenie dla przyszłych pokoleń. Dla CIEBIE.

Pamięć

• Muzeum Powstania Warszawskiego

• Ulice: "Rudego", "Zośki", "Alka" w wielu polskich miastach

• Pomniki - Batalion "Zośka" w Warszawie

• Co roku harcerze wspominają

• Film "Kamienie na Szaniec" (10 r.) - Robert Gliński