1 RP (Rzeczypospolitej Polskiej) to NAJWAŻNIEJSZY akt prawny w Polsce. Wszystkie inne ustawy muszą być z nią zgodne. Obecnie obowiązująca uchwalona 2 kwietnia 1997 r., zatwierdzona referendum 25 maja 1997 r.
• Ustrój państwa - jak rządzi się Polską
• 3 obywateli - co ci wolno, co Cię chroni
• Obowiązki obywateli
• Symbole narodowe
• Język urzędowy (polski)
• Stosunki państwa z Kościołami
Polska jest:
• 4 - władzę wybierają obywatele
• 5 - "demokratyczne państwo prawne urzeczywistniające zasady sprawiedliwości społecznej" (art. 2)
• Suwerenna - decyduje o sobie sama
• Świecka - oddzielona od religii (ale szanuje wszystkie wyznania)
Władza w Polsce dzieli się na 3 części (zasada Montesquieu):
1. USTAWODAWCZA - tworzy prawo. Sprawują: 6 i Senat (parlament)
2. WYKONAWCZA - wykonuje prawo. Sprawują: 7 RP i Rada Ministrów (rząd)
3. SĄDOWNICZA - sądzi. Sprawują: 8 i Trybunały
Cel: każda władza KONTROLUJE drugą - by NIE było tyrana.
Sejm: 9 posłów. Wybierani na 4 lata. Tworzą ustawy.
Senat: 100 senatorów. Wybierani na 4 lata. Mają prawo veto wobec ustaw Sejmu.
Razem - to 10.
Wybierany na 11 lat (max 2 kadencje). Reprezentuje Polskę. Jest zwierzchnikiem sił zbrojnych. Może wetować ustawy. Ogłasza wybory.
Premier + ministrowie (ok. 20). Kierują bieżącą polityką - gospodarką, edukacją, obroną. Premiera wskazuje Prezydent, akceptuje Sejm.
Sędziowie są 12 - nikt nie może im rozkazywać jak sądzić. Wyroki w imieniu RP. Najwyższy: Sąd Najwyższy. Specjalny: 13 Konstytucyjny - bada zgodność ustaw z Konstytucją.