Prawa człowieka to ZASADY, które przysługują KAŻDEMU człowiekowi tylko dlatego, że jest człowiekiem. Niezależnie od: płci, koloru skóry, religii, wieku, narodowości, poglądów. Są 1 (przyrodzone) - nikt ich nie nadaje, nikt nie może odebrać.
Najważniejszy dokument: 2 Deklaracja Praw Człowieka. Uchwalona przez ONZ 3 grudnia 1948 r. po II wojnie światowej (po Holokauście świat powiedział "nigdy więcej!").
30 artykułów. Główne prawa:
• Prawo do życia
• Prawo do 4 (zakaz niewolnictwa)
• Prawo do równości wobec prawa
• Wolność słowa, myśli, religii
• Prawo do nauki
• Prawo do pracy i odpoczynku
• Prawo do prywatności
• Zakaz tortur
Dzieci mają DODATKOWE prawa - bo są bardziej bezbronne. Najważniejszy dokument: 5 o Prawach Dziecka - uchwalona przez ONZ 20 listopada 6 r. Polska ratyfikowała ją 1991 r.
4 GŁÓWNE ZASADY (filary):
1. Niedyskryminacja - wszystkie dzieci równe
2. Najlepszy interes dziecka - decyzje na korzyść dziecka
3. Prawo do życia i rozwoju
4. Wysłuchanie dziecka - dziecko ma głos w sprawach go dotyczących
• Prawo do MIŁOŚCI rodziców (lub opiekunów)
• Prawo do wychowania w rodzinie
• Prawo do 7 (chodzenia do szkoły)
• Prawo do zabawy i wypoczynku
• Prawo do ochrony zdrowia
• Prawo do imienia i obywatelstwa
• Prawo do 8 swojego zdania
• Zakaz pracy poniżej 15 r.ż. (lekka praca - od 15)
• Ochrona przed przemocą, wykorzystywaniem
• Pomoc dla dzieci z niepełnosprawnościami
Polski lekarz, pedagog. Już w latach 20. XX wieku pisał o prawach dziecka! Prowadził sierociniec dla żydowskich dzieci w Warszawie. W 1942 r. dobrowolnie poszedł z dziećmi z Domu Sierot do 9 - mimo że mógł się uratować. Bohater. Patron praw dziecka.
Co możesz zrobić?
• Powiedz 10 (mama, tata, dziadek)
• Powiedz nauczycielowi/wychowawcy
• Zadzwoń: 11 111 (telefon zaufania dla dzieci - bezpłatny, anonimowy, 24h)
• Rzecznik Praw Dziecka - pomaga rozwiązywać sprawy dzieci
• W szkole: pedagog, psycholog
• Policja: 112 (jeśli grozi Ci niebezpieczeństwo)